NG Gemeente Eloffsdal

Die tweede en laaste kerkgebou van die NG Gemeente Eloffsdal. Foto: Morné van Rooyen

Gestig

13 November 1908

Afgestig van

Pretoria

Saamgesmelt met

NG Gemeente Eloffdal-Wes en

NG Gemeente Magaliesfort

Nou

NG Gemeente Mootvallei

Ring

Eloffsdal

Adres

H.v. Agste Laan en Fred Nicholsonstraat. Mayville

Sluit in

Mayville

Eerste predikant

C.A. Neethling (1909-1919)


Die NG Gemeente Eloffsdal, in 1908 gestig, was die tweede oudste gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Pretoria, maar dit het in 2011 saamgesmelt met die gemeentes Eloffsdal-Wes en Magaliesfort as Mootvallei.

Stigting

Die gemeente Eloffsdal het met sy stigting op 13 November 1908 enige van die noordelike voorstede of buitewyke van die stad Pretoria beslaan. Die naam van die gemeente kom van die voorstad Eloffsdal, so genoem na pres. Paul Kruger se vermoënde skoonseun F.C. (Ryk Freek) Eloff, wat in 1896 die oostelike gedeelte van die plaas Daspoort gekoop het waarop die dorpsgebied toe uitgelê is.

Volgens ds. C.A. Neethling se beriggie in Ons Kerk Album van 1917 het die gemeente “de meeste behoeftigen van de bewoners” ingesluit en “is nog maar steeds sukkelend zoover het geldelijke aangaat. Ook moet de gemeente elken Zondag op verschillende plaatsen bediend worden, hetgeen centralisatie zeer moeilijk, zoo niet onmogelijk maakt.”

Die gemeente is gestig onder leiding van ds. H.S. Bosman, toentertyd predikant van die moedergemeente Pretoria. Indertyd het dit ’n gebied beslaan wat reeds in 1952 onder meer as 14 gemeentes verdeel is en was dit grootliks ’n plattelandse gemeente met ’n dun beboude dorpsgebied. In Februarie 1922 is Daspoort, Pretoria se vierde gemeente en die derde oudste wat steeds bestaan, van Eloffsdal afgestig.

Eerste leraars

In 1909 het die gemeente sy eerste predikant ontvang in die persoon van ds. C.A. Neethling (tot 1919) nadat ’n onsuksesvolle beroep op ds. H.D.van Broekhuizen, medeleraar van die moedergemeente, uitgebring is. Ds. Neethling is opgevolg deur ds. M.J. du Preez (1920 – ’29).

In 1930 het ds. B.H. Swart leraar van die gemeente geword. Hy is in dié tyd tot 29 Mei 1945, toe hy oorlede is, deur etlike hulppredikers bygestaan. In 1943 word ds. G.R. van Rooyen medeleraar (tot 1945). In dieselfde jaar kom ds. P.J. Conradie as herder en leraar in die gemeente, en ná byna vyf jaar word ds. W.J. Lubbe as medeleraar van die gemeente bevestig.

Kerkbou

Ds. M.J. du Preez het die ou kerk se hoeksteen op 23 Februarie 1924 gelê. Die argitek was J.R. Burg.

Op 23 Februarie 1924 is die hoeksteen van die voorlaaste kerkgebou deur ds. M.J. du Preez gelê en in Maart van die volgende jaar kon die nuwe kerk in gebruik geneem word. Die argitek was J.R. Burg. Geld was skaars en die gemeente glad nie ryk nie. Om so goedkoop moontlik te bou het die kerkraad dit goed gedink om die gemeente te adviseer om self te bou en so is dit dat bale van die gemeente in hul vrye tyd en veral op Saterdae kom “saambou” het. Die mans het gemessel ens. en die vroue het vir koffie gesorg.

Ten spyte van hierdie metode van “besparing” was dit weens geldtekort tog nie moontlik om die toring te voltooi nie en eers op 1 Oktober 1949 kon die gemeente die voltooide toring inwy en terselfdertyd ook ’n sierlike pyporrel waarvoor die gemeente ook baie jare moes wag, in gebruik neem.

In 1950 kon in doelmatige nuwe pastorie vir ’n medeleraar in gebruik geneem word en in Desember van dieselfde jaar is die lang gekoesterde ideaal van so baie verwesenlik toe die Eloffsdal-Gedenksaal net langs die kerkgebou voltooi en in gebruik geneem is. (Geskryf deur Morne van Rooyen)

Predikante

  • Christoffel Albertyn (Christie) Neethling, 1909 – 1919
  • Martin Johannes du Preez, 1920 – 1929
  • Barend Hermanus Swart, 1930 – 29 Mei 1945 (oorlede in die amp)
  • Gert Reynier van Rooijen, 1943 – 1945 (eerste medeleraar; waarna eerste leraar van dogtergemeente Eloffsdal-Wes)
  • Pieter Jacobus Conradie 1945 – 1952
  • Willem Johannes Lubbe, 1950 – 1952 (waarna Villieria tot 1955)
  • Izak Louis de Villiers, 9 Mei 1953 – ?